Cách đây 70 năm, ngày 25-3-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 34/SL thành lập “Quân huấn Cục”, tiền thân Cơ quan Cục Quân huấn, Bộ Tổng tham mưu ngày nay. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Bác Hồ, mà thường xuyên trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng tham mưu, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Cục Quân huấn qua các thời kỳ luôn đoàn kết vượt qua mọi hy sinh, gian khổ, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, xây đắp và phát huy truyền thống “Đoàn kết-Thực tiễn-Dũng cảm-Sáng tạo”.
Tham mưu hiệu quả nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu của toàn quân
Thủ trưởng Cục Quân huấn kiểm tra công tác chuẩn bị huấn luyện năm 2016 tại Sư đoàn 10, Quân đoàn 3. Ảnh: Văn Điềm 
Được thành lập trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, với quân số ban đầu chỉ có 11 đồng chí, cán bộ, nhân viên của cơ quan đã vừa học, vừa làm, vừa nghiên cứu, tìm hiểu, biên soạn được một số tài liệu về chiến thuật, kỹ thuật, điều lệnh đội ngũ... để phục vụ huấn luyện. Từ năm 1950 trở đi, trước yêu cầu xây dựng, chiến đấu của quân đội và LLVT nhân dân, Cục Quân huấn đã có sự phát triển mạnh về tổ chức, biên chế, đội ngũ cán bộ luôn bám sát các đơn vị, chiến trường để nghiên cứu, biên soạn nhiều tài liệu chiến thuật, kỹ thuật có giá trị đưa vào huấn luyện bộ đội chiến đấu đạt hiệu quả cao, góp phần cùng toàn quân, toàn dân đánh thắng thực dân Pháp xâm lược.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, cùng với chỉ đạo, hướng dẫn, huấn luyện LLVT nhân dân bảo vệ vững chắc miền Bắc XHCN, Cục Quân huấn đã cử hàng trăm cán bộ tham gia tổ chức huấn luyện các đơn vị đi chiến đấu ở miền Nam. Theo dõi sát sao diễn biến của chiến trường, Cục Quân huấn đã cùng với các cơ quan chức năng của Bộ nghiên cứu, vận dụng kinh nghiệm trong chiến tranh chống thực dân Pháp và rút kinh nghiệm các chiến dịch, trận chiến đấu trên chiến trường để đưa vào huấn luyện bộ đội, chiến đấu và chiến thắng kẻ thù xâm lược. Trong giai đoạn này, cùng với việc cử nhiều cán bộ vào chiến trường tham gia chiến đấu, đội bắn tỉa do Cục trực tiếp chỉ huy tham gia chiến đấu đã tiêu diệt hàng trăm tên địch, đạt hiệu suất chiến đấu cao, được phổ biến, nhân rộng cho các đơn vị toàn quân. Nhiều cán bộ đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, có đồng chí đã anh dũng hy sinh nêu tấm gương sáng về tinh thần chiến đấu dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, góp phần vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc.
Sau năm 1975, đất nước chuyển sang thời kỳ mới, cả nước thực hiện 2 nhiệm vụ chiến lược: Xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Trước yêu cầu xây dựng, chiến đấu của quân đội trong giai đoạn mới, Cục Quân huấn đã tham mưu giúp Bộ Quốc phòng chỉ đạo huấn luyện nâng cao sức mạnh chiến đấu của toàn quân và cùng các đơn vị nghiên cứu cách đánh phù hợp, tổ chức huấn luyện bộ đội sát đối tượng tác chiến, góp phần giữ vững chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc. Tổng kết kinh nghiệm từ các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, cơ quan đã chỉnh lý, hoàn thiện, biên soạn mới hệ thống các tài liệu huấn luyện các cấp và giúp Bộ tổ chức các cuộc diễn tập thực nghiệm đạt chất lượng tốt.
Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, Cục Quân huấn đã tham mưu giúp Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu xác định đúng phương châm huấn luyện “Cơ bản, thiết thực, vững chắc” sát yêu cầu nhiệm vụ, địa bàn hoạt động của từng đơn vị, phù hợp với cách đánh truyền thống của ta, đồng thời giúp Bộ chỉ đạo công tác xây dựng chính quy trong toàn quân theo Chỉ thị 37/CT-ĐUQSTW của Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) về “Đẩy mạnh xây dựng chính quy Quân đội nhân dân Việt Nam lên một bước mới”, chỉ đạo xây dựng trung đoàn, sư đoàn, cơ quan quân sự tỉnh, thành phố và bộ đội địa phương vững mạnh toàn diện, góp phần xây dựng quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”.
Những năm gần đây, nhất là sau khi triển khai thực hiện Nghị quyết 765-NQ/QUTW của Quân ủy Trung ương về nâng cao chất lượng huấn luyện giai đoạn 2013-2020 và những năm tiếp theo, Cục Quân huấn đã tích cực, chủ động giúp Bộ tổ chức nhiều lớp tập huấn, hội thi, hội thao quy mô lớn, với nhiều nội dung phong phú cho nhiều đối tượng, chuyên ngành khác nhau. Đồng thời chủ động phối hợp cùng các cơ quan, đơn vị, nhà trường nghiên cứu, đổi mới các bài bắn súng bộ binh, chỉnh lý, biên soạn mới hàng trăm loại tài liệu, mẫu biểu, tranh huấn luyện. Cục cũng tổ chức sản xuất, mua sắm, cấp phát hàng chục loại sản phẩm phục vụ huấn luyện và tổ chức nghiên cứu thành công nhiều đề tài khoa học ứng dụng trong huấn luyện đạt kết quả cao. Hệ thống thao trường, trường bắn, trung tâm huấn luyện toàn quân được quy hoạch tổng thể, từng bước hoàn thiện. Các cuộc diễn tập các cấp, các phương án tác chiến, phòng thủ được tổ chức ngày càng sát thực tế chiến đấu, công tác huấn luyện phòng chống bão lụt, cứu hộ, cứu nạn… cũng được quan tâm chỉ đạo thường xuyên, kịp thời, hiệu quả...
Cùng với việc tham mưu, chỉ đạo tổ chức huấn luyện chiến đấu trong toàn quân, Cục Quân huấn còn hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ quan trọng khác như: Chỉ đạo tổ chức huấn luyện lực lượng diễu binh, xếp hình, xếp chữ trong các ngày lễ, kỷ niệm trọng đại của đất nước; tổ chức phục vụ nghi lễ đón tiếp khách quốc tế, các cuộc bắn pháo hoa trên phạm vi cả nước... được Đảng, Nhà nước và nhân dân đánh giá cao. Cục Quân huấn đã tham mưu, chỉ đạo phát triển mạnh mẽ phong trào rèn luyện thể lực, hoạt động thể thao trong quân đội; tổ chức thành công nhiều Đại hội thể dục thể thao toàn quân, Đại hội thể thao quốc phòng và một số giải thể thao quốc tế. Các đội thể thao thành tích cao của quân đội thi đấu hàng trăm giải trong hệ thống thi đấu quốc gia, quốc tế, giành được nhiều thành tích cao, mang vinh quang về cho quân đội, cho Tổ quốc...
Vừa làm, vừa học, vừa công tác, vừa chiến đấu, 70 năm qua, cán bộ, chiến sĩ Cục Quân huấn đã hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ của cơ quan tham mưu chiến lược về huấn luyện chiến đấu, góp phần xứng đáng vào thắng lợi chung của cả dân tộc. Quá trình xây dựng, phát triển, Cục Quân huấn luôn coi trọng xây dựng Đảng bộ TSVM, xây dựng cơ quan VMTD; thường xuyên rèn luyện, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, đảng viên, chiến sĩ, công nhân viên. Do đó, trước những khó khăn, thử thách và sự phát triển mới của tình hình nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ luôn thể hiện sự kiên định, vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Với những đóng góp to lớn trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Cục Quân huấn đã được tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 2005 và tiếp tục đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhì vào đúng dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống.
Tự hào với bề dày thành tích, kinh nghiệm công tác, trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình hiện nay, Cục Quân huấn tiếp tục nghiên cứu nắm chắc tình hình, chủ động tham mưu, hướng dẫn, chỉ đạo đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện và sức mạnh chiến đấu của toàn quân, thực hiện xuất sắc chức năng, nhiệm vụ của cơ quan tham mưu chiến lược về huấn luyện chiến đấu của Quân đội ta trong thời kỳ mới.
Thiếu tướng ĐẬU ĐÌNH TOÀN, Cục trưởng Cục Quân huấn-BTTM
QĐND